Displaying items by tag: ger koopmans

Om te duiden hoe de gemeente Venlo in de praktijk handelt legt Venlo Transparant een casus voor die zich al ruim 6 jaar voortsleept. In deze wordt ook duidelijk hoe de provincie Limburg daarbij vanaf het begin een kwalijke rol speelt. Opmerkelijk is dat ondanks meerdere externe onderzoeken en publicaties in de pers nog steeds onbekende documenten opduiken die een geheel ander beeld schetsen en ook niet eerder werden vermeld. Documenten die ook bij verzoeken op de Wet openbaarheid van bestuur (WOB) werden achtergehouden. Van deugdelijk en zorgvuldig onderzoek kan natuurlijk geen sprake zijn zolang dossiers niet compleet en inzichtelijk zijn. Dit geldt al helemaal voor dossiers die worden voorgelegd aan de rechter.

VVD raadslid Martin Camp kocht met een zakenpartner op 4 juli 2015 onderhands het gemeentelijk pand Bolwaterstraat 31 in de herontwikkelingswijk Q4. Voor € 27.500,-. Het betrof hier de grondprijs minus de sloopkosten, ook al gaven de kopers vóór de overeenkomst al aan dat het pand zou worden gerenoveerd. Sterker nog, in de koopovereenkomst stond als voorwaarde o.a. aangegeven dat de renovatie binnen 3 maanden zou moeten beginnen, en dat er geen sloop- en nieuwbouwverplichting was. Van een zelfbewoningsplicht was evenmin sprake, wel van een verkoopverbod binnen vijf jaar tenzij B&W daar vrijstelling voor gaf. De zakenpartner van Martin Camp verkreeg al in 2013 voor beide verplichtingen een vrijstelling bij de koop van ander gemeentelijk vastgoed, ook gelegen in Q4. Hij verkocht de bovenwoning – na splitsing - direct door.

Op 31 maart 2015 had Hauzer & Partners nog een waardeverklaring van € 26.500,- afgegeven waarin rekening werd gehouden met de door de gemeente Venlo opgelegde renovatieverplichting van € 31.000,-.

Aangezien het hier een raadslid (en eerder statenlid) betrof en het pand gemeentelijk bezit was, diende een Ontheffing verboden handelingen ex Artikel 15 van de Gemeentewet te worden aangevraagd en te worden verleend, bij en door de provincie Limburg. Voor raadsleden is het o.a. verboden onderhands onroerende zaken te verwerven van de gemeente waar ze werkzaam voor zijn. Elke overeenkomst zonder deze ontheffing is nietig. Zo is de wet.

Twee melders (intern en extern) dienden begin 2016 kort na elkaar meerdere meldingen van misstanden m.b.t. Q4 in bij de gemeente Venlo. Deze meldingen werden samengevoegd. Bolwaterstraat 31 was daar deel van.

Bolwaterstraat 31 is één van in totaal vier (vijf) panden die in de periode 2013 t/m 2015 onderhands door het college van B&W aan hetzelfde netwerk van personen werd verkocht. Alle kopers kenden elkaar en woonden op nog geen minuut lopen van elkaar. Verder is opmerkelijk dat de zakenpartner van Martin Camp bij alle transacties was betrokken, als koper, als uitvoerder van de verbouwingen, en (achteraf) het aanvragen van de vergunningen.

Ernst & Young (i.o.v. het college van B&W) en Necker van Naem (i.o.v. burgemeester Antoin Scholten) deden er uitgebreid onderzoek naar in 2016, waarbij Necker van Naem zich grotendeels baseerde op het onderzoek van Ernst & Young. In 2017 deed Lysias Consulting Group i.o.v. de gemeenteraad nogmaals onderzoek. In alle onderzoeken en rapporten werd echter cruciale informatie achterwege gelaten dan wel achtergehouden voor de onderzoekers door betrokkenen en het college van B&W. Totale kosten inclusief ambtelijke uren: een slordige € 750.000,-.

De betrokkenen en het college van B&W hebben altijd beweerd dat er op 4 juli 2015 (ondertekening door kopers) alleen sprake was van één koper, namelijk de zakenpartner van Martin Camp. Pas in tweede instantie zou op 29 januari 2016 met beide kopers een overeenkomst zijn gesloten, ná het verkrijgen van de ontheffing. Uit de akte van de notaris van 25 februari 2016 blijkt echter het tegendeel. Daar staat klip en klaar in vermeld dat er sprake is van een koopovereenkomst met beide kopers op 6 juli 2015. Een akte is altijd opgesteld op basis van een onderliggend, origineel en zorgvuldig geverifieerd document.

John Heuvelings, partijgenoot en raads- en statenlid, wees Martin Camp op 9 november 2015 op de noodzakelijke ontheffing. John Heuvelings was destijds eigenaar/verhuurder van de woning boven die van de zakenpartner van Martin Camp. Op 12 november 2015 volgde overleg met burgemeester Antoin Scholten en de kabinetschef, en werd daarna met hulp van de juridisch controller van de gemeente Venlo en de senior adviseur bestuurlijke zaken van de provincie Limburg de aanvraag voor de ontheffing op 18 december 2015 ingediend. Toen was Bolwaterstraat 31 al verbouwd en zelfs al verhuurd.

Dezelfde juridisch controller was daarna vanaf het begin betrokken bij de onderzoeken naar de gemelde misstanden, en ontving tijdens die onderzoeken meerdere e-mails van beide melders over oneigenlijke beïnvloeding en vooringenomenheid door burgemeester Antoin Scholten en wethouder Jos Teeuwen. Deze meldingen zouden worden meegenomen in de onderzoeken, wat uiteindelijk niet gebeurde. De externe melder trok zich vanwege een gebrek aan vertrouwen gedurende het onderzoek door Ernst & Young terug. De interne melder (klokkenluider) kreeg tot twee maal toe een waarschuwing om zijn mond te houden. Ook daar was de juridisch controller - en gemeentesecretaris - direct bij betrokken.

Uiteindelijk werd de Ontheffing verboden handelingen op 19 januari 2016 door GS Limburg verstrekt. Een afschrift werd naar de gemeenteraad gestuurd. B&W accordeerde op 29 januari 2016 de tweede koopovereenkomst met beide kopers.

Op 23 januari 2017 werd door de externe melder aangifte gedaan bij het OM wegens het opmaken en in omloop brengen van een valse koopovereenkomst, waarbij betrokkenheid van B&W en de provincie Limburg werd vermeld. Het OM seponeerde de aangifte pas een jaar later, op 16 februari 2018, nadat zowel de politie als verschillende OvJ’s er naar hadden gekeken. Op 20 maart 2018 werd een nieuwe en uitgebreidere aangifte gedaan, vanwege het zeer gebrekkige onderzoek en motivering van het OM om geen strafvervolging in te stellen. De rol van de juridisch controller werd nu ook toegelicht. Ook deze aangifte werd, op 15 juni 2018, geseponeerd.

Op 27 oktober 2019 werd voor een derde keer aangifte gedaan, nu door de interne melder (klokkenluider) die in 2017 bij de gemeente Venlo op valse gronden werd ontslagen. Deze aangifte richtte zich op meerdere personen. Niet alleen op Martin Camp, maar ook op burgemeester Antoin Scholten, wethouder Jos Teeuwen en de juridisch controller wegens misleiding, bedrog, valsheid in geschrifte, schending van het ambtsgeheim en het verduisteren van bewijsstukken. Het OM seponeerde de aangifte op 6 december 2019 waarbij werd geconcludeerd dat:

‘Er is -ook na lezing van uw aangifte- geen sprake van een concrete verdenking van de door u genoemde strafbare feiten waarbij relevant is te benoemen dat in het geval partijen eerder gesloten overeenkomsten in onderling overleg zouden hebben beëindigd dan wel vernietigd, dit op zichzelf geen strafbaar handelen betreft. Het eventueel overtreden van artikel 15 gemeentewet is daarbij ook geen strafbaar feit. De consequentie daarvan is enkel de civielrechtelijke nietigheid van de rechtshandeling (artikel 3:43 BW). De uiteindelijke overdracht heeft eerst na ontheffing van de provincie Limburg plaatsgevonden waarbij de provincie Limburg achteraf, na kennisname van de door u gepresenteerde informatie, aangeeft de ontheffing niet ten onrechte te hebben verleend. Al deze omstandigheden maken dat er geen aanknopingspunten zijn voor een strafrechtelijk onderzoek.’

Vreemd genoeg noemde het OM (net als de provincie) nergens de in de akte vermelde eerste koopovereenkomst.

Op 3 april 2018 werd bij de provincie Limburg een Wob-verzoek ingediend inzake Bolwaterstraat 31. De behandelaar van zowel het besluit op het verzoek als het besluit op bezwaar was de senior adviseur bestuurlijke zaken. Dezelfde ambtenaar die betrokken was bij de Ontheffing verboden handelingen t.b.v. Martin Camp en op 5 september 2016 (en nogmaals op 8 april 2019) werd ingelicht over o.a. de feitelijk onjuiste beweringen door de juridisch controller van de gemeente Venlo t.b.v. de aanvraag en het aantoonbare gerommel met de verkoop. Ook de kabinetschef van de provincie werd ingelicht.

Onder de reikwijdte van het Wob-verzoek vielen meerdere documenten die toen echter niet werden verstrekt, niet werden geweigerd, en ook niet werden opgenomen in de inventarislijst. Ze waren echter wel bekend bij de behandelaar van het verzoek. Dat bleek echter pas in 2021.

Op 5 juni 2018, nog vóór besluit op het Wob-verzoek inzake Bolwaterstraat 31, werd het Beleidskader Ontheffing verboden handelingen van de provincie Limburg aangepast. Volgens de senior adviseur bestuurlijke zaken vanwege ‘Recente ontwikkelingen en voortschrijdend inzicht.’

E-mail senior adviseur bestuurlijke zaken en Wob-behandelaar aan gouverneur Theo Bovens d.d. 5 november 2018:
 
Besluit op bezwaar d.d. 13 november 2018. Behandelaar senior adviseur bestuurlijke zaken, ondertekend door gedeputeerde Ger Koopmans:

Na een nieuw Wob-verzoek inzake Q4 op 5 februari 2021 werden e-mails tussen gouverneur Theo Bovens, de kabinetschef en de senior adviseur bestuurlijke zaken vrijgegeven, waarin o.a. wordt gediscussieerd over het Wob-verzoek in 2018. Verder blijkt dat GS eind 2016, na afronding van het onderzoek door EY in september 2016, zowel intern als extern juridisch advies heeft ingewonnen over het intrekken van de verleende Ontheffing. Het interne advies van het cluster Juridische Zaken en Inkoop blijkt mondeling te zijn verstrekt. Het externe juridische advies van advocatenkantoor AKD van 16 november 2016 wordt als strikt vertrouwelijk gekwalificeerd en werd geweigerd.

Interne memo aan gouverneur Theo Bovens d.d. 12 september 2016:

E-mail aan gouverneur Theo Bovens e.a. d.d. 16 december 2016:

Besluit op bezwaar GS Limburg d.d. 21 december 2021:

De provincie Limburg zakt door haar hoeven. Niet alleen werden documenten 3 jaar achtergehouden, maar er blijkt meer mis. Aantoonbare agendering en overleg inzake Q4 op 14 december 2016 tussen een gedeputeerde en wethouder Jos Teeuwen op het gouvernement is onvindbaar. Er is op geen enkele wijze sprake van een zorgvuldige vastlegging. Besluitvorming kan door niemand worden gecontroleerd. GS sluit ook niet uit dat de agendering en verdere documenten zijn gewist. Van zorgvuldig onderzoek m.b.t. de ontheffing is evenmin sprake.

De provincie Limburg blijkt steeds meer op de gemeente Venlo te lijken. De transparantie waar interim-gouverneur Johan Remkes nog op hamerde en opvolger Emile Roemer voor zou moeten staan, blijkt al snel een wassen neus. De nieuwe Limburgse bestuurscultuur?

Eén aangedragen bezwaar werd ook nog eens door GS geheel genegeerd: de rol van de op 2 juli 2021 benoemde gedeputeerden Ad Roest en Stephan Satijn, voormalige wethouders van de gemeente Venlo. Vanuit hun bestuurlijke verantwoordelijkheid en portefeuille waren zij namelijk op meerdere wijze direct en indirect betrokken bij voorliggend dossier. En nu als gedeputeerden.

Enkele (hoofdrol)spelers in deze casus op een rij:

VVD raadslid Martin Camp – Gepensioneerd, raadslid en VVD af.

CDA gouverneur Theo Bovens – Ondertekende namens GS Limburg de Ontheffing t.b.v. Martin Camp. Stapte begin 2021 vanwege een integriteitskwestie op.

CDA gedeputeerde Ger Koopmans – Portefeuillehouder Q4. Stapte vanwege integriteitskwestie begin 2021 op.

VVD gedeputeerde Twan Beurskens – Werd in maart 2018 benoemd tot algemeen directeur / secretaris gemeente Venlo. Had in 2012 als wethouder de benoeming van burgemeester Antoin Scholten in portefeuille.

VVD burgemeester Antoin Scholten – Werd kort voor de raadsverkiezingen van 2018 herbenoemd op voorspraak van gouverneur Theo Bovens. Lid stuurgroep Integriteit Limburg en portefeuillehouder archiefwet, wet openbaarheid van bestuur en integriteit. Opdrachtgever integriteitsonderzoek Martin Camp. Portefeuillehouder benoeming algemeen directeur / secretaris Twan Beurskens.

CDA wethouder Jos Teeuwen – Portefeuillehouder Q4. Wethouder af in 2018. Sinds 2019 lid van het dagelijks bestuur Waterschap Limburg.

VVD wethouder Stephan Satijn – Wethouder af in 2018. Bij diverse casussen Q4 betrokken. Sinds 2021 gedeputeerde provincie Limburg.

VVD kandidaat raadslid nr. 26 Roel Versleijen – Manager / afdelingshoofd gemeente Venlo sinds 2004. Ontsloeg in 2017 de interne melder (klokkenluider), en liet deze enkele maanden betaald thuiszitten. Tussentijds gaf hij opdracht voor een nieuwe inhuur op dezelfde functie die bijna dubbel zoveel kostte. Door Twan Beurskens in 2018 benoemd tot programmamanager. Vertrok eind 2019 bij de gemeente Venlo. Sindsdien directeur stichting Akkoord!-PO.

VVD kandidaat raadslid nr. 6 Marcel Walda – Ondernemer. Toonde al zijn interesse in gemeentelijk vastgoed op 19 januari 2015, mogelijk ook van Bolwaterstraat 31. Kocht op 14 augustus 2015 Helschriksel 13-13A in Q4 voor € 55.000,-. Zijn eerst getoonde interesse voor dit gemeentelijk pand dateert van 8 juni 2015. De openbare verkoop ging echter pas op 12 juni 2015 via internet van start. Het pand zou met aangrenzend braakliggend terrein verkocht worden. Een publieke bezichtiging op 19 juni 2015 werd geannuleerd doordat hij het op 17 juni 2015 kocht, voordat verdere en aangemelde geïnteresseerden zich konden oriënteren, waaronder een ambtenaar. De voorwaarde om ook het braakliggend terrein te kopen liet de gemeente Venlo vallen. De verbouwing werd verricht door de zakenpartner van Martin Camp.

Wordt vervolgd.

U heeft vast en zeker gesmuld van de vele integriteitsonderzoeken naar met name CDA-politici in Limburg sinds vorig jaar. Aanjager daarvoor waren vooral artikelen in De Limburger en NRC (en hun tipgevers). Er was veel ophef, maar de uiteindelijke formele conclusies - een uitzondering daargelaten - waren over het algemeen mager. Wel stapten de nodige wethouders, burgemeesters en het voltallige college van gedeputeerde staten op. Vrij snel kwam echter de arrogante toon van een aantal betrokkenen weer naar boven en stonden de baantjes voor hen alweer klaar.

Maar is in die onderzoeken ook daadwerkelijk alles boven water gekomen? Wie een beetje ervaring heeft met onderzoeken naar bestuursorganen verricht i.o.v. diezelfde bestuursorganen weet welke mechanismen in werking treden om de onderste steen ook vooral daar te laten liggen. Doel daarbij is verdere schade aan het openbaar bestuur en betrokkenen zoveel mogelijk te beperken. Dan gaat het niet om waarheidsvinding, maar om beeldvorming en elkaar uit de wind houden.

Het onderzoek door de externe commissie Visser naar de Limburgse bestuurscultuur (i.o.v. Johan Remkes) is daar een overtreffend voorbeeld van. Het openen van een meldpunt was een prima zet, alleen werden de melders een doodlopende steeg ingestuurd en de eigengerichte invulling van het rapport moest vooral de aandacht afleiden. De meldingen werden niet alleen geneutraliseerd, maar vooral ook inhoudelijk niet in kaart gebracht. Melders werden over de afhandeling niet eens geïnformeerd. De provincie als opdrachtgever kreeg zelfs niet de beschikking over de gegevens (naar verluidt). Goed betaald niet-integer onderzoek. Zou de provincie niet gewoon het geld moeten terugvorderen?

J en T Tussenholding (h.o.d.n. Terraq)
Zo was er ook de eerste Limburgse parlementaire enquête naar (de schijn van) belangenverstrengeling door gedeputeerde Ger Koopmans met het bedrijf waar hij van 2010 t/m 2017 - als Tweede Kamerlid, wnd. burgemeester en gedeputeerde - een betaalde nevenfunctie als commissaris had.

Waarheidsvinding was het doel van de enquêtecommissie. Een reconstructie van feiten. Scope was de integriteit en het handelen van Ger Koopmans in de periode 2014 t/m 2017. De enquêtecommissie deed echter ook onderzoek naar de het integriteitsbeleid van de provincie in de periode 2011 t/m 2020. Maar je kunt natuurlijk geen deugdelijk rapport presenteren en zorgvuldige conclusies trekken als die feiten niet compleet zijn. De tijdslijn en het gebruik van alle mogelijke middelen om die onderste steen boven te halen is cruciaal.

Het rapport ´Blinde Hoeken van het Integriteitsbeleid van de Provincie Limburg´ werd op 26 januari 2022 door voorzitter Aleida Berghorst gepresenteerd. In het voorwoord wordt o.a. gesteld dat de laatste jaren hard is gewerkt om integriteitskwesties juist te voorkomen. Specifiek wordt daarbij gewezen op de provinciale Werkgroep Integriteit Limburg die in 2016 zelfs de Ien Dales Integriteitsaward won. Wie een beetje beter kijkt naar de jarenlange invulling van die Werk- én Stuurgroep en ervaring heeft in de omgang bij integriteotskwesties met enkele van die personen kent hun modus operandi: Catch, Kill and Bury. Meldingen en melders van misstanden zoveel mogelijk neutraliseren. Beeldvorming en het uit de wind houden van ambtenaren en bestuurders is leidend, niet het beschermen van klokkenluiders / melders en het oplossen van misstanden.

Daar komen we later nog eens op terug, want recent is er een reshuffle geweest bij de Werk- en Stuurgroep die nog niet is gecommuniceerd via hun website: Johan Remkes wordt daar zelfs nog vermeld als voorzitter. Enkele opgestapte bestuurders waren trouwens lid van de Stuurgroep. Tegen een aantal andere leden van zowel de Stuur- als Werkgroep zijn de afgelopen jaren meerdere klachten ingediend en is zelfs aangifte gedaan.

Bijvangst
Tijdens het Koopmans-onderzoek werden betrokkenen niet onder ede gehoord, wat wel kon. Een gemiste kans. Je hebt immers meer dwingende en handhavende instrumenten in handen mocht na afronding blijken dat informatie is achtergehouden. De enquêtecommissie zag er vanaf. Opdrachten werden verstrekt aan Landsadvocaat Pels Rijcken (waarvan de bestuursvoorzitter zelfmoord pleegde nadat grootschalige fraude intern bekend werd) en KPMG.

Ger Koopmans was opgelucht na het rapport: van belangenverstrengeling was geen sprake, wel had hij volop de schijn daarvan gewekt. Ook gouverneur Theo Bovens kreeg als portefeuillehouder Integriteit een veeg uit de pan. Maar al met al was het een schampschot waar men weer mee verder kon.

Bij de presentatie van het rapport werd door voorzitter Aleida Berghorst echter ook gemeld dat er sprake was van ‘bijvangst’, maar deze niet was meegenomen in het onderzoek. Het onderzoek richtte zich immers alleen op Ger Koopmans, en volgens de enquêtecommissie viel die bijvangst niet binnen de scope van het onderzoek. Voorzitter Aleida berghorst liet zich wel ontvallen dat er een e-mail m.b.t. partijfinanciering was aangetroffen, zonder te vermelden op welke partij dit betrekking had.

Afgelopen juni werd deze bijvangst na een WOO-verzoek van NRC door de provincie Limburg al vrijgegeven. Daarbij zat een e-mail uit 2015 van de parttime directeur van Limgroup BV in Horst aan de Maas (vanaf 1999) die tegelijkertijd ook parttime directeur van Terraq BV in Blerick was (vanaf 2002). Volgens de enquêtecommissie viel deze e-mail dus niet binnen de scope van het onderzoek:

Betreffende e-mail is afkomstig van directeur Bert van den Bercken. Ten tijde van de door hem gestuurde e-mail was Ger Koopmans bezoldigd commissaris bij Terraq. Duidelijk schrijft Bert van den Bercken dat hem door zowel gedeputeerde Ger Koopmans als Tweede Kamerlid Raymond Knops om een (financiële) bijdrage voor de CDA-verkiezingscampagne voor de Tweede Kamer en Provinciale Staten is gevraagd. Ook een derde persoon deed een verzoek bij Terraq. De e-mail is naar de zakelijke e-mailadressen van beide politici gestuurd. Het antwoord van Raymond Knops bevestigd de ontvangst.

Van den Bercken vraagt nadrukkelijk aan beiden om instructies hoe te handelen: een bedrag in één keer of uitgesmeerd over meerdere potjes? Verder stelt Van den Bercken dat hij vanuit zijn positie als directeur bij Limgroup BV en Terraq BV het CDA een warm hart toedraagt, zowel lokaal, provinciaal als landelijk. Dat duidt op verdere partijfinanciering, mogelijk ook eerder en in een later stadium bij gemeenteraadsverkiezingen.

De vraag dringt zich hier toch echt op waarom deze e-mail niet is meegenomen in het onderzoek en er niet naar verdere documenten is gezocht die er aantoonbaar moeten zijn, zowel bij de provincie als bij de Tweede Kamer? Er is aantoonbaar een rechtstreekse relatie tussen gedeputeerde, commissaris en CDA-sponsorwerver Ger Koopmans en (de directeur van) Terraq BV. Meerdere petten, meerdere belangen. Geheel in lijn met de scope van het onderzoek.

Netwerkcorruptie
Laten we eens n.a.v. die e-mail nauwkeuriger kijken naar de onderlinge lijntjes van betrokkenen, waaronder financiële. Over Ger Koopmans zijn werkwijze is genoeg bekend geworden. De e-mail voegt echter een nieuwe dimensie toe waarvan Venlo Transparant stelt dat hier toch echt de grens tussen de schijn van en daadwerkelijke belangenverstrengeling werd overschreden. Nader onderzoek, vooral wat betreft partijfinanciering door (rechts)personen die ook een zakelijke relatie hebben of hadden met betrokkenen vanuit diverse functies, is hoogst noodzakelijk.

Met nadruk wijst Venlo Transparant de lezer op de definitie van en het onderzoek naar netwerkcorruptie.

Limgroup BV
Bert van den Bercken kwam begin 2019 in het nieuws. De Limburger besteedde er enkele artikelen aan. Van den Bercken was sinds 1999 directeur. Bij een interne machtsstrijd werd hij echter eind 2016 ontslagen, tegen het advies van de OR. De provincie Limburg greep vervolgens na veel interne onrust in, de belangen waren blijkbaar groot. Ger Koopmans meldde zich bij Limgroup, waarna oud CDA-gouverneur Leon Frissen als procesbegeleider werd ingezet voor het opzetten van een nieuwe bedrijfsstructuur.

LBM
Vanaf 2007 t/m 2016 is CDA-Tweede Kamerlid Raymond Knops ook voorzitter van de Limburgse Bond van Muziekgezelschappen (LBM). Eind 2015 meldt hij in de Algemene ledenvergadering dat er een sponsor is gevonden. Limgroup BV uit Horst aan de Maas met Bert van den Bercken als directeur is bereid vier jaar lang maximaal € 20.000,- per jaar te doneren. De e-mail van Bert van den Bercken aan en het antwoord van Raymond Knops is dan al bijna een jaar oud. Dat de heren elkaar al langer kennen blijkt uit het werkbezoek van Raymond Knops aan Limgroup in 2012, waarbij hij toenmalig staatssecretaris Henk Bleker vergezelde. Raymond Knops woont in Horst aan de Maas en was daar wethouder van 1999 t/m 2005. Burgemeester was indertijd Leon Frissen. Inderdaad, de klusjesman die werd ingevlogen bij de Limgroup.

Afgelopen mei en juli kwam Raymond Knops nog in het nieuws vanwege een rechtszaak aangespannen vanwege publicaties door De Limburger en NRC in 2020. Het ging om de aankoop van een perceel onder de Ruimte-voor-Ruimte regeling waarbij Raymond Knops in 2010 zou zijn bevoordeeld. Dat laatste mochten de kranten volgens de rechter schrijven. Niet dat het om tienduizenden euro’s bevoordeling zou gaan. Dat was namelijk niet voldoende aangetoond. Ger Koopmans meldde zich publiekelijk ter verdediging van Raymond Knops met een aanval op NRC-journalist Joep Dohmen.

Ook na de uitspraak weigeren het college van B&W en de raad van Horst aan de Maas een onafhankelijk onderzoek in te stellen.

De LBM wordt sporadisch gesubsidieerd door de provincie Limburg en werd structureel gesubsidieerd door het weer door de provincie Limburg gesubsidieerde Huis van de Kunsten Limburg. Daar vinden we inmiddels oud CDA-wethouder Jan Loonen uit Venray als lid van de Raad van Toezicht. Die stapte zoals bekend ook na een gronddeal en een motie van wantrouwen in 2021 op. Er is natuurlijk niets mis met het subsidiëren van volkscultuur zoals de LBM, maar in het licht van de vele integriteitskwesties en onderlinge verbanden krijgt deze sponsordeal  toch een heel andere schijn.

Verslag Algemene leden Vergadering 14 november 2015:

Ger Koopmans liet zich als gedeputeerde ook op deze Algemene ledenvergadering zien. Tijdens zijn presentatie werd zijn rol als president van de OLS (die Koopmans per se wilde behouden bij zijn benoeming als gedeputeerde) en de samenwerking met de LBM benadrukt. Raymond Knops gaf eerder al aan zich in 2016 niet herkiesbaar te stellen. Beiden hebben uiteraard enkel en alleen lof voor elkaar.

Beschermheer bij LBM was tot zijn aftreden gouverneur Theo Bovens (CDA). Raymond Knops werd opgevolgd door oud CDA-gedeputeerde Noël Lebens.

Lokale politiek
Om terug te komen op de e-mail en het daarin ook lokaal toegedragen ‘warm hart’. Omroep Venlo publiceerde eind 2021 - een paar maanden voor de gemeenteraadsverkiezingen - een onderzoek naar financiering van de lokale politiek. Inzicht in welke bedrijven of personen doneren aan partijen is er nauwelijks. Vooral bij de traditionele machtspartijen die stelselmatig aan de knoppen zitten of op topambtelijk niveau zijn oververtegenwoordigd. Bij tijd en wijle duiken in de politiek en in de media vragen op en worden zelfs beschuldigingen geuit m.b.t. al dan niet opzettelijke bevoordeling van familie, vrienden en/of partijgenoten.

Een van de weinige zo niet de meeste strikte weigeraar van inzage is de Venlose VVD. Niet gek natuurlijk, met een verleden rondom Jos van Rey, Piet van Pol en Mark Verheijen, en nog wat recentere vastgoeddeals. Volgens Omroep Venlo wil de Venlose VVD geen antwoorden geven op vragen over financiën. ’De kiezer wordt daar niet wijzer van’, aldus de campagneleider. De Venlose VVD beschikt sinds 1999 over financiële steun van Stichting vrienden van de VVD. Bestuurslid en penningmeester sinds 2009 is J. Berden, financieel directeur van het gelijknamige familiebedrijf. In 2020 ontving hij van regio vicevoorzitter en inmiddels gedeputeerde Stephan Satijn de Thorbeckepenning voor uitzonderlijke diensten.

Venlo Transparant denkt daar toch anders over dan de Venlose VVD. Er zijn meer dan genoeg dossiers die grote vragen opwerpen over het al dan niet opzettelijk bevoordelen van familieleden, vrienden en bepaalde ondernemers vanuit het gemeentebestuur. Voornamelijk waar het gaat om de (onderhandse) verkoop van gemeentelijk vastgoed, verleende vergunningen, het vergeven van subsidies, opdrachten en baantjes.

Transparantie over donaties en data, gekoppeld aan deals met de gemeente Venlo, zouden nog weleens voor de nodige beantwoording van die vragen kunnen gaan zorgen.

U heeft nog iets tegoed. Een definitief vervolg op Centrumplan Blerick deel I, II en III over hoe jarenlang onderling over provinciale subsidie werd gesteggeld en de ontvanger - de gemeente Venlo - telkens niet aan de voorwaarden kon en hoefde te voldoen. Door eigen schuld of van de andere betrokken partijen: woningstichting Antares en Berden.

Patroon in dit jarenlange verhaal: uitholling van wet- en regelgeving enkel en alleen om betrokkenen - met Berden (privé en zakelijk) voorop - links- of rechtsom honderdduizenden euro’s subsidie te doen toekomen waar normaliter allang geen recht meer op zou zijn geweest. Nu deel IV, feitelijk het vervolg op deel II.

Beej Benders / Jumbo
In 2018 ontstaat onenigheid tussen AH en de franchisenemer op de te slopen locatie. AH haakt uiteindelijk af waardoor verdere vertraging ontstaat. In januari 2019 sijpelt door dat Beej Benders / Jumbo zich er met het blurring-concept horeca wil vestigen. Beej Benders /Jumbo is dan nog aan het Mgr. Nolensplein in Venlo gevestigd. Het concept past echter niet binnen de onherroepelijke omgevingsvergunning. Een tweede omgevingsvergunning werd daarom met toepassing van de kruimelgevallenregeling verleend. Een uitspraak van de Raad van State doorkruiste deze. De kruimelgevallenregeling mocht niet worden toegepast voor nieuwbouw buiten een bestaande rooilijn. Het doorzetten ervan zou onrechtmatig zijn. Een inmiddels opgestarte planologische procedure diende nu eerst te worden doorlopen.

Projectverlenging
Op 16 oktober 2019 volgt het tweede (feitelijk derde) formele verzoek voor verlenging van het project. De schuld daarvoor wordt door de gemeente Venlo bij Somnus Venlo bv gelegd. Een nieuwe definitieve datum wordt echter niet genoemd. Dat de eerdere (feitelijk tweede) verlenging eenmalig was (gezien het subsidiekader) is de gemeente Venlo meerdere malen meegedeeld.

Een ambtenaar van de provincie Limburg liet in een interne e-mail d.d. 30 oktober 2019 een overzicht rondgaan:

De provincie verzoekt als aanvulling om een bevestiging van de gemeente Venlo voor het in behandeling nemen van de aanvraag omgevingsvergunning vóór 1 februari 2020. Het project rammelt aan alle kanten: niet alleen qua planning, maar ook qua begroting. Het dossier ligt dan inmiddels op het bordje van gedeputeerde nummer vier Andy Dritty (gedeputeerde op persoonlijke titel), portefeuillehouder Stedelijke Ontwikkeling, Wonen en Leefomgeving.

Eind 2019 wordt hij voor een keuze gesteld met een waarschuwing van zijn ambtenaren. Men is bang voor ‘bestuurlijke reuring’ en buigt mee, maar koppelt daar een uitdrukkelijke en laatste voorwaarde aan, of men zet er nu een punt achter.

RO Andy Dritty Wonen en Kwaliteit d.d. 16 december 2019:

De provincie verzoekt de gemeente Venlo om nadere informatie betreffende de termijnverlenging en ontvangt via advocaat Boels Zanders antwoord namens beide betrokken en te subsidiëren partijen. De toezegging die Boels Zanders doet is echter niet relevant. Immers gaan Berden en Antares niet over het tijdig verlenen van de vergunning, maar de gemeente Venlo.

E-mail Boels Zanders aan gemeente Venlo d.d. 5 december 2019:

Er blijken echter nog steeds haken en ogen te zijn, want wie heeft na zo lange tijd nog overzicht over alle informatie en of de publieke middelen nog wel zorgvuldig of überhaupt nog mogen worden besteed?

Interne ambtelijke e-mail provincie Limburg d.d. 31 januari 2020:

Als reactie op bovenstaande e-mail volgt een beschuldigende vinger richting de 3 Venlose partijen waarvan de verantwoordelijk gedeputeerde doordrongen moet worden.

Interne ambtelijke e-mail provincie Limburg d.d. 3 februari 2020:


Het gehele dossier door is er sprake van herhaling. Verplichtingen worden niet nagekomen en gestelde termijnen worden telkens niet gehaald. Vervolgens gaat de provincie door de knieën. Er is een continue stroom van communicatie en overleg. Het aantal ambtelijke uren én de kosten die aan het dossier worden gespendeerd – zowel gemeentelijk, provinciaal als door advocaat Boels Zanders – moeten schrikbarend hoog zijn. Begin 2020 bemoeit gedeputeerde Ger Koopmans zich met het dossier en wenst ‘uitdrukkelijk’ nogmaals een verlenging.

RO Andy Dritty Wonen en Kwaliteit d.d. 10 februari 2020:

In het advies worden 4 strikte voorwaarden benoemd, waaronder dat de gemeente Venlo voor 30 april 2020 een omgevingsvergunning moet hebben verleend en uiterlijk 30 oktober 2020 wordt begonnen met de bouw. De sloopwerkzaamheden zouden dan al hebben moeten plaatsvinden. Een week later wordt geadviseerd in te stemmen met aanvullende verplichtingen.

Nota RO Andy Dritty Wonen en Kwaliteit d.d. 17 februari 2020:

Het GS-besluit gaat 6 maart de deur uit. Volgens de Beleidsregels Subsidies kan geen tweede (feitelijk derde) verlenging worden verleend. GS draagt echter ‘bijzondere omstandigheden‘ aan zonder juridische grondslag. Het verzoek tot subsidievaststelling (verplicht na afronding van alle werkzaamheden) dient nu voor 1 maart 2024 te worden ingediend. Als toevoeging in het GS-besluit wordt opgenomen:

 
De omgevingsvergunning wordt door de gemeente Venlo op 17 april 2020 verleend, op tijd voor de door de provincie gestelde deadline. Bij de gemeente Venlo vallen echter meerdere bezwaren in de brievenbus. In een toelichting die de gemeente Venlo naar de provincie stuurt wordt aangegeven dat wanneer er in 2020 vanwege bezwaar- en beroepsprocedures geen onherroepelijke bouwvergunning ligt, Somnus Venlo bv op eigen risico kan starten met de bouw. Somnus Venlo bv had dit eerder zelf aangedragen bij de gemeente Venlo. Uiteindelijk komt ook daar niets van terecht.

Brief provincie Limburg aan de gemeente Venlo d.d. 14 april 2020:

De bedelbrief aan Ger Koopmans
Op 29 mei 2020 wordt er vanuit familiebedrijf Berden een brief naar de provincie Limburg t.a.v. gedeputeerde Ger Koopmans (CDA) gestuurd. De brief is niet gericht aan het college van GS. De brief komt op 3 juni 2020 binnen bij het cluster Subsidies. Ondertekenaar van de brief is Jan Berden sr., broer van de andere subsidieontvanger Gerard Berden. Na tientallen jaren directeur te zijn geweest is hij sinds 2015 commissaris bij het familiebedrijf. Jan sr. is met beide zonen ook bestuurder / directeur van Somnus Venlo bv. Enig aandeelhouder daarvan is de Stichting Administratiekantoor van Aandelen Berden Groep. Jan sr. trok zich in 2019 terug uit enkele andere bv’s van het familiebedrijf.

In de brief verwijst Jan Berden sr. naar het akkoord gaan van GS met de nieuwe einddatum van 1 september 2023 en de daarin opgenomen 4 voorwaarden. Mocht 1 voorwaarde niet worden gehaald of worden voldaan zou de subsidie (lager) worden vastgesteld. Enkel voorwaarde 1 is nagekomen door het afgeven van de omgevingsvergunning door de gemeente Venlo.

Vervolgens wijst hij op mogelijk verdere vertraging vanwege bezwaar- en beroepsprocedures en verzoekt Ger Koopmans om alleen nog de einddatum van 1 september 2023 aan te houden. Men gaat namelijk i.p.v. twee fases nu in één fase bouwen. Over het eerder zelf aangedragen op eigen risico starten met sloopwerkzaamheden geen woord meer. Voorwaarden 2 t/m 4 ziet Jan Berden sr. graag van tafel mocht niet aan deze kunnen worden voldaan.

De inmenging van Ger Koopmans in februari (‘uitdrukkelijke wens’) en de brief aan hem in mei duiden erop dat Ger Koopmans eerder werd ingelicht en er mogelijk persoonlijk contact is geweest met Berden. Dat de brief niet is gericht aan het college van GS maar enkel aan Ger Koopmans is opmerkelijk: Berden is namelijk geen partij m.b.t. de provincie. Subsidieontvanger is Venlo. Verplichtingen en communicatie dienen via de gemeente te verlopen.

De brief van Berden aan Ger Koopmans wordt pas anderhalve week later in een ambtelijke e-mail aan portefeuillehouder Andy Dritty meegedeeld. Daarin wordt nogmaals gewezen op de toezegging van Berden dat ongeacht ingediende bezwaren er op eigen risico zou worden begonnen.

Interne ambtelijke e-mail aan gedeputeerde Andy Dritty d.d. 9 juni 2020:

Een tweede ambtenaar is kritisch over deze manier van benaderen en wijst richting de gemeente Venlo:

Een week later volgt ambtelijk advies aan gedeputeerde Andy Dritty. De voorwaarden dienen te worden gehandhaafd en men zou niet moeten ingaan op het verzoek van Berden. De eerstvolgende deadline is 30 oktober, start van de bouw. Nadrukkelijk volgt ook een waarschuwing.

Nota RO Andy Dritty Wonen en Kwaliteit d.d. 15 juni 2020:

Andy Dritty gaat akkoord met het strikt handhaven van de voorwaarden. Ger Koopmans wordt geïnformeerd. Berden wordt verwezen naar de gemeente Venlo. Na een brief van en overleg met de gemeente Venlo liggen de zaken in augustus alweer geheel anders. De provincie Limburg heeft inmiddels ook kennis genomen van 4 ingediende bezwaren. Deze werden vanuit de gemeente Venlo doorgestuurd naar de provincie. Na bestudering sluit de provincie niet uit dat er een reële kans is op verdere vertraging.

Nota RO Andry Dritty Wonen en Kwaliteit d.d. 24 augustus 2020:

Op 10 november 2020 volgt bestuurlijk overleg tussen de provincie, de gemeente Venlo én Berden, specifiek over de subsidie. Buiten gedeputeerde Andy Dritty is voor de gemeente Venlo wethouder Erwin Boom (PvdA) aanwezig, beiden vergezeld van ambtenaren. Berden is vertegenwoordigd met twee personen. Uitkomst van dat overleg zal uiteindelijk leiden tot besluitvorming over het wel of niet voortzetten van het subsidietraject.

Uitkomst: er komt een nieuwe planning die op 4 januari 2021 in een brief van Venlo aan de provincie wordt voorgelegd. De provincie bevestigd de nieuwe afspraken op 28 januari 2021. Twee eerdere verplichtingen vervallen, ondanks eerder negatief advies. Men heeft het inmiddels ook over mijlpalen. Enkele van deze worden uiteindelijk ook niet gehaald.

Schutters en broederschap
Jan Berden sr. en Ger Koopmans zijn geen onbekenden van elkaar. Ger Koopmans was van 2013 t/m 2022 president van de Oud-Limburgse Schuttersfederatie (OLS), een nevenfunctie die hij bij zijn aantreden als gedeputeerde in 2014 per se wilde behouden, ondanks forse kritiek vanuit een deel van de Staten. Een andere nevenfunctie die hij behield was die bij J. en T. Tussenholding (Terraq B.V.).

Jan Berden sr. was destijds al beschermheer van schutterij St. Antonius & St. Petrus te Baarlo en voorzitter van de Stichting Vrienden van het Schutterswezen in Belgisch en Nederlands Limburg. Deze stichting heeft tot doel vrienden en fondsen buiten het schutters- en gildewezen te werven. Familiebedrijf Berden is weer een van de hoofdsponsors van schutterij St. Antonius & St. Petrus.

Begin 2015 werd Jan Berden sr. door Ger Koopmans - president van de OLS en Grootmeester van de Soevereine Orde van de Rode Leeuw van Limburg en de Heilige Sebastianus - tot schutbroeder geslagen. Dit gebeurde in de Heilige Petrus kerk te Baarlo, woonplaats van Jan Berden sr.

Zoals bekend stapte Ger Koopmans met CDA-collega Hubert Mackus vanwege de IKL-affaire op 26 maart 2021 op. In de nasleep volgde Andy Dritty met het resterende college van GS. Na publicatie van het (onvolledige) onderzoeksrapport op 5 oktober 2021 - waarin Ger Koopmans en Hubert Mackus werden vrijgepleit van belangenverstrengeling - liet Jan Berden sr. in een reactie op LinkedIn aan Ger Koopmans weten dat hij ‘…niet anders (had) verwacht.’

Partijsponsoring
Gezien de e-mails die tijdens de daarna gehouden parlementaire enquête naar Ger Koopmans inzake CDA-sponsoring opdoken, zou familiebedrijf Berden misschien eens openheid van zaken kunnen geven over of, wanneer en hoeveel er gesponsord is richting het CDA en de VVD, zowel lokaal, provinciaal, landelijk, als privé en zakelijk vanuit de vele bv’s. Zeker gezien de persoonlijke relatie met Ger Koopmans en het feit dat Jan Berden jr. - financieel directeur bij Berden Mode en Wonen - sinds 2009 penningmeester is van de stichting Vrienden van de VVD Venlo.

Gouverneur Emile Roemer pleitte na voorstel van SP-fractievoorzitter Marc van Caldenberg in 2022 voor meer openheid over giften van bedrijven en particulieren aan politieke partijen. Hij liet het opnemen in het werkplan bestuurlijke integriteit. Marc van Caldenberg werd in 2023 zelf gedeputeerde. Over meer openheid over giften werd niets meer vernomen, ook niet als het gaat om verstrengeling van persoonlijke en zakelijke relaties bij projecten waar subsidies van de provincie een rol spelen.

Subsidieverdeling
Zoals u al in deel III kon lezen werd na veel onderlinge discussie de provinciale subsidie van € 729.752,- uiteindelijk in 2021 definitief verdeeld. De ene helft in twee delen naar Berden en de andere helft in twee delen naar woningstichting Antares en de gemeente Venlo.

Subsidiebeschikking college van B&W aan Somnus Venlo BV d.d. 29 juni 2021:

Subsidiebeschikking college van B&W Venlo aan G. Berden d.d. 29 juni 2021:

Antares
Op 3 augustus 2021 stuurt de gemeente Venlo een nieuw wijzigingsverzoek naar de provincie op verzoek van woningstichting Antares. Ditmaal gaat het om de 25 te bouwen sociale huurappartementen. Het verzoek houdt in dat maar 10 woningen voor de sociale huur worden gebouwd en 15 voor het middensegment. Deze laatste worden echter niet aangemerkt als een Dienst van Algemeen en Economisch Belang (DAEB) en vallen daarom niet onder de subsidie. Het verzoek is om de beschikking en de resultaatverplichtingen aan te passen. De provincie gaat er onder bezwaren op 12 oktober 2021 mee akkoord. De volledige subsidie werd echter al een maand voor het wijzigingsverzoek door de gemeente Venlo beschikt 100% (verhoogd met rente) uitbetaald.

Brief gemeente Venlo aan Antares d.d. 1 juli 2021:

Subsidieverantwoording en -vaststelling
De bouwwerkzaamheden en de herinrichting van de openbare ruimte werden in februari/maart 2024 afgerond. Beej Benders / Jumbo verhuisde naar Blerick en liet na 8 jaar en aankoop van gemeentelijk vastgoed een leegte achter aan het Mgr. Nolensplein die tot op heden voortduurt. In maart 2026 bracht voormalig wethouder en huidig gedeputeerde Stephan Satijn (VVD) een werkbezoek en prees het familiebedrijf.

De in 2014 verstrekte subsidie had oorspronkelijk een looptijd tot 1 juli 2016, werd in eerste instantie verlengd tot 31 december 2017, als tweede tot 31 december 2019, als derde tot 1 september 2023, en als vierde tot 1 maart 2024. De aanvraag voor vaststelling van de subsidie had met verantwoording voor 1 juli 2018 moeten worden ingediend. Die termijn werd uiteindelijk gewijzigd naar 1 september 2024, werd ook niet gehaald en moest worden verlengd tot 1 januari 2025. De subsidievaststelling volgde op 27 oktober 2025, ruim 11 jaar na de aanvraag die met terugwerkende kracht tot 2005 werd verleend.

De provincie beschikte het gehele oorspronkelijke bedrag van € 729.752,-. In 2014 werd al een voorschot van 90% à  € 656.776,80 overgemaakt naar de gemeente Venlo. Het restantbedrag van € 72.975,20 werd na vaststelling betaald.

Brief verantwoording gemeente Venlo d.d. 7 oktober 2024:

Zitting 2021
Gaan we even terug naar wat de aanleiding was van deze reeks artikelen: op 12 augustus 2021 vond de zitting bij de rechtbank Limburg plaats om de bouw in een spoedprocedure tegen te houden. Daarover werd een dag later door De Limburger bericht. Directeur Gerard Berden deed tijdens die zitting een beroep op de rechter om de bouw niet te blokkeren. Als motivering werd door hem o.a. aangedragen dat de provinciale subsidie - die al voor 90% in 2014 aan de gemeente Venlo was verstrekt - zou worden ingetrokken als de bouw niet voor 30 september 2021 zou starten. Twee maanden voor de zitting ontvingen hij en Somnus Venlo bv al de beschikking van de gemeente Venlo met 100% uitbetaling.

Conclusie
VT kan gezien voorgaande enkel concluderen dat de gehele gang van zaken alleen maar meer vragen oproept en nader onderzoek naar de diverse subsidiestromen, gronddeals, financiële diensten en verplichtingen, noodzakelijk is. In dossier Centrumplan Blerick zijn daarvoor meer dan voldoende aanwijzingen, zeker gezien het cluster van bv’s.

Aangezien de gemeente Venlo een boete kon krijgen mocht Somnus Venlo bv ondanks het ondertekenen van de-minimisverklaringen cumulatief teveel staatssteun hebben ontvangen, is de vraag of de gemeente Venlo dat wel heeft gecontroleerd of dat Somnus Venlo bv en/of andere (rechts)personen die onder dezelfde Berden-groep vallen, dat uit eigen beweging hebben gemeld.

Toezichthouder en eindverantwoordelijke in deze is echter subsidieverstrekker provincie Limburg. Keer op keer blijkt deze op bestuurlijk niveau geen verantwoording te nemen voor het toepassen van sancties. Er wordt vooral ‘meegedacht’ en ‘meebewogen’ om geen bestuurlijke problemen te veroorzaken, en bepaalde ondernemers die telkens in dossiers terugkeren gewillig te zijn. Ondernemers die het financieel wellicht ook nog niet eens nodig hebben.

Die opstelling is feitelijk een uitholling van het eigen gezag en duidt op rechtsongelijkheid. In Limburg juist de oorzaak van falend bestuur, verkwisting van publieke middelen, en een open deur voor gekonkel en een handjeklap bestuurscultuur.

Heeft u opmerkingen, correcties of aanvullingen? VT hoort het graag, het liefst onderbouwd met documenten.