Displaying items by tag: schuldenproblematiek

Begin 2023 kon u in De Limburger het artikel Gemeente Venlo duwt huizenbezitters met bijstand dieper in de schulden lezen. Het artikel gaat in op personen die in de bijstand terecht zijn gekomen en vanwege de overwaarde van hun huis schulden hebben opgebouwd bij de gemeente Venlo. De bijstand wordt in die situatie verstrekt als een lening tot een door de gemeente berekend maximum bedrag. Als gevolg daarvan dient bij de notaris een krediethypotheek te worden ondertekend zodat de schuld (plus rente na 10 jaar) altijd kan worden verhaald.

Meerdere huizenbezitters werden echter door de gemeente onder druk gezet, met dreiging van beëindiging van de uitkering als ze niet zouden ondertekenen. Naar argumenten dat de gehele situatie niet deugde, er sprake was van feitelijke onjuistheden, ook in de opgestelde akte, werd keer op keer en jarenlang niet geluisterd. Met alle gevolgen van dien. De door de gemeente Venlo ingeschakelde notaris kopieerde bijvoorbeeld blindelings foutieve informatie die door de gemeente was aangeleverd.

‘Als ik niet zou tekenen, werd de uitkering ingetrokken.’
In het artikel uit 2023 laat een woordvoerder van de gemeente weten dat ‘…in de afgelopen vijf jaar zes krediethypotheken zijn opgesteld’. In minstens twee daarvan bleek de bijstand onnodig, evenals de opgebouwde schulden als gevolg daarvan. In die gevallen was namelijk sprake van arbeidsongeschiktheid en vrijstelling van de sollicitatieplicht op medische gronden. Bij een partner van een was de oorzaak voortijdig ontslag door de gemeente Venlo zelf, waarna deze aansprakelijk werd gesteld vanwege onrechtmatig handelen en sindsdien actief wordt tegengewerkt. In een derde casus liep de opbouw van schulden zonder enige controle door.

E-mail gedupeerde aan ambtenaren en wethouder Alexander Vervoort d.d. 5 oktober 2019:

Belastingdienst
Een bijkomend nadelig gevolg van een (onbelaste) lening is dat u niets kunt terugvorderen van de belastingdienst, zoals niet-vergoede zorgkosten. U krijgt € 0,0 zolang het maximumbedrag van de lening niet is bereikt en wordt omgezet in een bijstandsuitkering om-niet. Er blijft dus maandelijks minder over naar gelang noodzakelijke uitgaven.

Gezien het om een zeer beperkt aantal personen gaat maar de financiële en daaraan gerelateerde gevolgen zeer groot en van lange duur kunnen zijn, zou van de gemeente een zorgvuldige en professionele houding mogen worden verwacht. Uit het relaas en documenten blijkt dat echter keer op keer niet het geval.

Gevolgen
Hoe het personen vergaat die in de schulden terecht komen - terecht of onterecht - heeft u o.a. uitgebreid bij het Toeslagenschandaal kunnen zien. Buiten de financiële gevolgen is er sprake van een opeenstapeling van problemen. Er zijn talloze onderzoeken en rapporten aan gewijd. Met name als de overheid geen hulp biedt, maar juist meer druk zet of weigert behoorlijk te handelen.

De Limburger d.d. 4 februari 2023:


De gedupeerde verteld verder dat de gemeente na enkele jaren uiteindelijk toegaf dat de krediethypotheek onterecht was opgesteld. De inmiddels opgebouwde schuld van € 30.000,- bleef echter staan en moest maandelijks worden terugbetaald. Met als gevolg tientallen jaren vastzitten aan een onterechte schuld.

De Limburger d.d. 4 februari 2023:


Vanuit de raad kwam geen enkele roep om uitleg of verantwoording door het college. Er werd zelfs door geen enkele fractie een vraag gesteld.

Krediethypotheek
Buiten het geld dat u op uw bankrekening heeft staan geldt de overwaarde van uw huis als vermogen. Het komt echter zo goed als nooit voor dat iemand met een eigen huis in de bijstand terecht komt. Volgens een ambtenaar is dat al vrij uniek. Althans, dat schrijft en ambtenaar van de gemeente Venlo in een interne notitie aan burgemeester Antoin Scholten en gemeentesecretaris Twan Beurskens d.d. 23 juni 2022. Opmerkelijk: Antoin Scholten is geen portefeuillehouder Participatiewet.

Vraag is natuurlijk hoe het bedrag dat als lening dient te worden beschouwd tot stand komt. Na aftrek van de hypotheek en verdere schulden, plus een vrij te laten bedrag, resteert het bedrag dat wordt omgezet in een (onbelaste) lening.

WOZ
De waarde van het huis dient conform uitspraken van de Centrale Raad van Beroep in beginsel te worden berekend op basis van de meest recente WOZ-waarde ten tijde van de bijstandsaanvraag. De gemeente Venlo liet dit echter na. In 2020 werd in een casus niet de WOZ-waarde gehanteerd, maar werd een externe makelaar ingeschakeld die de woning € 90.000,- boven de WOZ-waarde taxeerde, met als gevolg dat de te lenen schuld flink hoger uitviel, namelijk € 153.000,-.

In 2021 werd die door het college vastgestelde schuld na meerdere bezwaren teruggebracht naar € 58.1000,- vanwege de verkeerd gehanteerde rekenmethode. Niet de verantwoordelijke ambtenaren van juridische zaken kwamen daar achter en informeerden de gedupeerden, nee, de gedupeerden moesten dit zelf uitzoeken en de ambtenaren daar keer op keer wijzen. Wethouder Alexander Vervoort ondertekende vervolgens namens het college de herziene beschikking. Daar bleef het echter niet bij.

Beschikking namens het college van B&W d.d. 25 februari 2021:


Ook in deze casus werd meermaals door ambtenaren gedreigd met intrekking van de uitkering als de krediethypotheek niet zou worden ondertekend. Dat de door de notaris opgestelde akte op meerdere punten feitelijk niet deugde, inclusief het berekende bedrag en zelfs een opgevoerde eigenaar die dat niet was, bleef lange tijd aan dovemansoren gericht. Meerdere klachten volgden en werden gegrond verklaard.

Woo
Stel u wilt weten hoe intern is gehandeld omdat u vermoedt of zelfs kunt aantonen dat zaken niet kloppen. U kunt dan een Woo-verzoek Artikel 5.5 indienen inzake alle op u betrekking hebbende documenten. De vraag is alleen of u ook alle voor u relevante documenten gaat ontvangen, want betrouwbaarheid is niet het sterkste punt van de gemeente Venlo. U kunt ook een informatieverzoek onder de Participatiewet indienen. Daarbij dient de gemeente alle documenten die betrekking hebben op uw dossier te verstrekken, waarbij weigergronden onder de Woo geen rol mogen spelen. Echter is dit ook geen garantie dat u alles zult ontvangen. Een gang naar de rechter is dan noodzakelijk.

Alexander Vervoort
In 2018 werd Alexander Vervoort voor de SP wethouder Sociale Zaken, en daarmee verantwoordelijk voor personen in de bijstand en huizenbezitters met een schuld. Beide beschreven casussen vielen onder zijn verantwoordelijkheid. In een interview met Omroep Venlo uit 2022 gaf hij aan wat zijn motivatie was om de politiek in te gaan:

‘Ik ben opgegroeid in een armoedige situatie. Mijn ouders zaten in een uitkeringssituatie vanwege medische klachten. Elk dubbeltje moest thuis worden omgedraaid. Als kind krijg je dan mee dat zaken niet lekker lopen, dat er geldzorgen zijn en stress. Daar wilde ik verandering in aanbrengen. En ik vind dat wanneer je zegt dat het anders moet, je niet aan de zijkant moet blijven staan, maar er zelf wat aan moet doen.’

Erwin Boom
Alexander Vervoort werd in 2022 op Sociale Zaken door wethouder Erwin Boom (PvdA) opgevolgd, met arbeidsparticipatie, armoedebestrijding en schuldhulpverlening in portefeuille. Ook hij liet zich uit over zijn ervaringen en toonde zich bewust van de situatie waarin personen terecht komen, afgezien van de bijkomende stapeling van schulden en procedures die te wijten zijn aan de gemeente die hij nu zelf vertegenwoordigde.

‘Toen de wethouder vier jaar oud was scheidden zijn ouders. "Mijn moeder leefde sindsdien in de bijstand. Wij gingen vroeger bijvoorbeeld nooit op vakantie en ook kinderfeestjes werden nauwelijks gegeven."

"Het is goed om meer mensen te spreken die in deze situatie zitten. (…) Maar ik denk dat het vooral goed is om je te omringen met mensen die weten hoe het is, en weten hoe het voelt, om met minder geld rond te moeten komen."

Getuigenoproep
Beide verantwoordelijke wethouders Alexander Vervoort en Erwin Boom werden in 2024 door gedupeerden opgeroepen om te getuigen bij de rechtbank, over hoe zij hadden gehandeld en waar de ontbrekende documenten waren. Als verantwoordelijk wethouder bleek er bijvoorbeeld geen enkel document van Erwin Boom te zijn. Beiden weigerden te verschijnen bij de rechtbank. Oud-wethouder Vervoort verwees in een geïrriteerde e-mail aan de gedupeerden naar zijn opvolger Erwin Boom. Die reageerde geheel niet maar verschool zich achter het college van B&W en liet burgemeester Scholten en gemeentesecretaris Twan Beurskens de weigering ondertekenen.

E-mail Alexander Vervoort aan gedupeerden d.d. 6 juni 2024:


Kort na de zitting bleek wederom dat informatie jarenlang door de gemeente werd achtergehouden. Tijdens een gesprek met twee ambtenaren werd een document uit 2017 op tafel gelegd waarin de maximumschuld was berekend op € 36.500,-. Het daarin berekende bedrag bleek te zijn gebaseerd op de toenmalige WOZ-waarde. Het document dook niet op bij het Woo-verzoek, niet na bezwaar en ook niet bij de rechtbank. Betreffende ambtenaren waren zelfs niet op de hoogte van het Woo-verzoek dat voorlag bij de rechtbank. Ruim vier jaar onderzoek, procederen, onder druk zetten en ingediende klachten bleken volstrekt overbodig te zijn geweest.

De gemeente Venlo faalde systematisch op alle fronten, in zeker twee dossiers, schond de zorg-  en informatieplicht meerdere keren, en zadelde gedupeerden door incompetentie en machtsmisbruik op met onnodige financiële en psychsociale stress, in plaats van behulpzaam te zijn en fatsoenlijk naar oplossingen te zoeken.

Klacht
N.a.v. een nieuwe klacht over de gehele periode en kenbaar te hebben gemaakt dat bezwaren tegen het ondertekenen van de akte krediethypotheek niet waren weggegenomen, werd in 2025 door het college van B&W € 7200,- kwijtgescholden als compensatie voor alle door de gemeente veroorzaakte ‘hinder’, zoals het college het formuleerde. Een bedrag van € 29.300,- resteerde, af te lossen middels een maandelijkse inhouding van 5% op de uitkering.

Dat is namelijk mogelijk volgens de 'Beleidsregels terug- en invordering PW, IOAW, IOAZ en Bbz 2004 gemeente Venlo 2020', als u op goede gronden blijft weigeren om de akte krediethypotheek te ondertekenen. Of deze mogelijkheid ook andere gedupeerden is voorgelegd blijft onbekend. Dat had wel gemoeten. De Beleidsregels werden recent gewijzigd.

Vanwege de inhouding die gering is t.o.v. de schulden dient tientallen jaren lang te worden afgelost, waarmee gedupeerden niet alleen systematisch in hun bestaanszekerheid worden aangetast, maar ook van veel zo niet alle levensvreugde en gezondheid worden beroofd. Waar in het begin nog mogelijkheden lagen, is het op lange termijn onontkoombaar dat dit leidt tot een zeer grote afstand zo niet onmogelijke toegang tot de arbeidsmarkt.

Deze casus heeft de gemeente Venlo inmiddels tonnen gekost, bestaande uit onnodige bijstand, ambtelijke uren, kosten van een taxateur, notaris, en het compenseren van nadelige fiscale gevolgen. Volgens het college is er geen sprake van misstanden maar enkel van ‘fouten.’  U vraagt zich nog af waarom de kloof met de burger zo groot is?

Karakterloos
Het probleem met pseudo-links is dat als ze eenmaal op het pluche zitten dezelfde archaïsche VVD-mentaliteit aannemen die in Venlo al tientallen jaren de dienst uitmaakt. Vervolgens stelt men zich op als knechten en poetshulpen. Het is wegkijken, weglopen, en vooral niet omkijken, ondertussen hoppend van baantje naar baantje. Verlies van geheugen en het verdoezelen van misstanden is in Venlo de gangbare bestuurscultuur, enkel en alleen om er zelf goed op te blijven staan.

Verkiezingen
Erwin Boom is bij de a.s. raadsverkiezingen lijsttrekker voor GroenLinks-PvdA. Alexander Vervoort staat op nummer 8 bij de SP, is bestuurslid en strategisch adviseur bij het Waterschap Limburg.

Bovenstaande is op geen enkele wijze een stemadvies.